Đầu tư chứng khoán cho người mới bắt đầu
Phần khó của chứng khoán không phải chọn mã. Là hiểu bạn đang trả bao nhiêu phí, chịu rủi ro gì, và vì sao đa số người mới thua ở cùng một vài chỗ.
Các bước mở tài khoản
- Chọn công ty chứng khoán là thành viên của sở giao dịch. Danh sách thành viên được công bố công khai.
- Mở tài khoản trực tuyến bằng căn cước công dân — thường mất chưa tới một ngày làm việc.
- Liên kết tài khoản ngân hàng để nạp và rút tiền.
- Bắt đầu bằng số tiền nhỏ trong vài tháng đầu, cho tới khi bạn quen với thao tác đặt lệnh và cảm giác khi tài khoản giảm.
Phí và thuế — con số thật bạn trả
- Phí giao dịch tính theo phần trăm giá trị lệnh, thu cả khi mua và khi bán.
- Thuế thu nhập áp trên giá trị bán theo quy định hiện hành, kể cả khi bạn bán lỗ.
- Phí lưu ký tính theo số lượng chứng khoán nắm giữ mỗi tháng.
Nghe nhỏ, nhưng người giao dịch mỗi tuần một lần trả phí gấp nhiều lần người mua và giữ. Với danh mục nhỏ, chi phí giao dịch có thể ăn hết phần lợi nhuận trước khi bạn kịp nhận ra.
Chu kỳ thanh toán T+
Cổ phiếu mua hôm nay không về tài khoản ngay. Theo chu kỳ thanh toán hiện hành, bạn chỉ bán được sau khi chứng khoán thực sự về — thường là ngày làm việc thứ hai hoặc thứ ba sau giao dịch.
Điều này quan trọng vì nó nghĩa là bạn không thể thoát ngay nếu thị trường quay đầu trong hai ngày đó. Ai quen với thị trường giao dịch liên tục cần đặc biệt lưu ý điểm này.
Quỹ chỉ số hay tự chọn cổ phiếu
Người mới thường bắt đầu bằng cách chọn mã, vì nó thú vị hơn. Nhưng chọn mã đòi hỏi đọc báo cáo tài chính, theo dõi ngành và dành thời gian đều đặn — ba thứ mà đa số không có.
Quỹ chỉ số mua cả rổ thị trường với một lệnh, phí quản lý thấp và không đòi hỏi bạn phải đúng về từng doanh nghiệp. Với người đi làm toàn thời gian, đây gần như luôn là điểm khởi đầu hợp lý hơn.
Bốn sai lầm tốn kém nhất
- Dùng margin khi chưa hiểu. Vay để mua khuếch đại cả lãi lẫn lỗ, và lệnh gọi ký quỹ đến đúng lúc thị trường xấu nhất.
- Mua theo hội nhóm. Khi một mã được hô hào rộng rãi, người hô hào thường đã mua trước bạn.
- Bán trong hoảng loạn. Thị trường giảm 20% là chuyện bình thường theo chu kỳ. Bán ở đáy biến khoản lỗ tạm thời thành lỗ thật.
- Không ghi chép. Không có nhật ký giao dịch, bạn không biết mình thua ở đâu và lặp lại mãi một lỗi.
Các thị trường khác
Ngoài cổ phiếu trong nước, nhiều người quan tâm tới thị trường Mỹ và thị trường ngoại hối. Mỗi thị trường có quy định, giờ giao dịch và rủi ro riêng — đọc thêm ở bài cách chơi chứng khoán Mỹ.
Riêng với ngoại hối, điều cần kiểm tra trước tiên là giấy phép của sàn: tổng quan về sàn forex tại Việt Nam và khung pháp lý.